Cultuur van het zakendoen in China

De zakencultuur in China verschilt in veel opzichten van de Nederlandse manier van zakendoen. Om succesvol zaken te doen in China is het belangrijk om over deze drie competenties beschikken: de kunst van het opbouwen van persoonlijke relaties, flexibiliteit en geduld.

Je persoonlijke sociale netwerk (guanxi)

In de hele Chinese maatschappij draait het in hoge mate om persoonlijke sociale netwerken. Het Chinese woord hiervoor (guanxi) laat zich lastig vertalen of in één zin uitleggen. Het is daarom aan te raden om dit te onderzoeken en er een gevoel voor op te bouwen (met artikelen, video’s of cursussen). En hoewel het weliswaar soms kan lijken alsof Chinese ondernemers op iedere zakenkans springen die zich voordoet (ze zijn vaak met meerdere partijen tegelijkertijd in gesprek), is het goed om voor ogen te houden dat om echt zaken te doen in China, je veel tijd moet investeren in de persoonlijke relatie met je zakenpartner. Het grote voordeel: een goede Chinese zakenpartner heb je voor de lange termijn.

Geduld

Niet alleen het opbouwen van guanxi, maar ook het doorlopen van veel processen vraagt tijd en geduld in China. Bij veel grote bedrijven is er een hoge mate van hiërarchie en bureaucratie, waardoor besluiten soms lang op zich laten wachten. Zakendoen in China lijkt daarom nog wel eens moeilijk, maar veel ondernemers hier weten: alles in China lijkt lastig, maar uiteindelijk is er veel mogelijk. Overigens, China is niet alleen een divers land met verschillende culturen, er is ook een grote generatiekloof. Jonge Shanghainezen zijn bijvoorbeeld veel meer gewend aan de Westerse manier van zakendoen dan oudere generaties.

Flexibiliteit

Als laatste is het belangrijk om over flexibiliteit te beschikken. China is niet alleen een hiërarchisch land, maar ook een razendsnelle markt en maatschappij – Shanghai in het bijzonder. Omdat omstandigheden hier snel veranderen, worden veel afspraken en projecten hier op het laatste moment geregeld. En ook veel zakelijke overeenkomsten zijn aan verandering onderhevig.

Goed om te weten

  • Zorg dat je je zakenpartner bij zijn achternaam en titel aanspreekt. In het Chinees staan achternamen vooraan, maar in het Engels hebben ze het vaak al omgedraaid. Zorg dat je van tevoren de achternaam van je zakenpartner kent en hem/haar bij zijn titel aanspreekt, dus: Mr Li of Director Li.
  • In de Chinese cultuur staat beleefdheid centraal. Dat betekent dat je meer rekening houdt met de gevoelens van de andere partij. Behandel je zakenrelaties dus met respect, en luister. Nederlandse directheid (bijvoorbeeld een afwijzing) èn Nederlandse humor kan als bot ervaren worden.
  • Visitekaartjes spelen een belangrijke rol in Chinese relaties. Ze worden met twee handen overhandigd en ontvangen. Steek ze vervolgens niet meteen in je zak, maar lees het kaartje aandachtig of houd het een tijdje in je hand.
  • Verwacht niet dat je bij de eerste ontmoetingen meteen zaken kunt doen, integendeel. Er moet vaak eerst een persoonlijke vertrouwensrelatie opgebouwd worden. Persoonlijke relaties worden vaak opgebouwd tijdens uitgebreide diners. Zorg er wel vanaf het begin voor dat je met de juiste (gemandateerde) persoon een relatie opbouwt.
  • De chat-app WeChat is niet alleen de Chinese variant van Facebook en WhatsApp, ook veel zakelijke communicatie gaat via deze app. Krijg je dus via de e-mail geen contact? Grote kans dat je per WeChat wel antwoord krijgt.
  • In onze video’s vertellen ervaringsdeskundigen over hun ervaringen met zakendoen in China.