Trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan in Duitsland

Wilt u als Nederlander trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan in Duitsland? Denk dan aan de extra voorwaarden en de documenten die u nodig heeft. Woont u in Nederland? Dan bent u verplicht om uw buitenlandse huwelijksakte of geregistreerd partnerschapsakte in te schrijven in de Basisregistratie Personen (BRP).

Nederlandse voorwaarden huwelijk of geregistreerd partnerschap

Om als Nederlander te kunnen trouwen of een geregistreerd partnerschap te sluiten, moet u voldoen aan de volgende voorwaarden:

  • U en uw partner moeten 18 jaar of ouder zijn. Trouwt u als minderjarige in het buitenland? Dan erkent de overheid uw huwelijk pas als u beiden 18 jaar bent.
  • U en uw partner mogen niet al met iemand anders getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben.
  • Staat u onder curatele? Dan hebt u toestemming nodig van de curator of de kantonrechter.
  • Bepaalde familieleden mogen niet met elkaar trouwen of een geregistreerd partnerschap sluiten. Het gaat om ouders en kinderen, grootouders en kleinkinderen en broers en zussen.

Toestemming van het land waar u trouwt of een geregistreerd partnerschap sluit

Wilt u trouwen of een geregistreerd partnerschap sluiten in het buitenland? Ga dan na of dit mag volgens de regels van het land. Dit doet u bij de buitenlandse instantie waar u trouwt of een partnerschap sluit. U kunt niet op een Nederlandse ambassade in het buitenland trouwen.

Documenten voor huwelijk of partnerschap in het buitenland

U heeft documenten nodig om in het buitenland te trouwen of een geregistreerd partnerschap te sluiten. De buitenlandse instantie waar u trouwt of een partnerschap sluit, kan u vertellen welke documenten u nodig heeft. Bijvoorbeeld een afschrift van uw geboorteakte en een verklaring omtrent de burgerlijke staat.

Buitenlandse huwelijksakte of partnerschapsakte registreren

Woont u in Nederland? Dan bent u verplicht om uw buitenlandse huwelijksakte of geregistreerd partnerschapsakte te registreren in uw woongemeente. Doe dat zo snel mogelijk na thuiskomst. Uw gemeente past uw persoonlijke gegevens dan aan in de Basisregistratie Personen (BRP).

Soms moet u uw buitenlandse akte eerst legaliseren. Dit doet u in het land waar de akte vandaan komt. Bekijk of en hoe u uw akte moet legaliseren. 

Buitenlandse huwelijksakte of geregistreerd partnerschapsakte omzetten naar een Nederlandse akte

U kunt uw buitenlandse huwelijksakte of partnerschapsakte ook nog laten omzetten naar een Nederlandse akte bij de afdeling Landelijke Taken van de gemeente Den Haag.

Het omzetten van uw akte is niet verplicht, maar maakt het u makkelijk als u in de toekomst een afschrift nodig heeft. Dit is een kopie van de akte met een stempel en handtekening van de ambtenaar van de burgerlijke stand. U hoeft het afschrift dan niet in het buitenland op te vragen. Het afschrift vraagt u online op bij de gemeente Den Haag.

Lees hoe u een buitenlandse akte omzet naar een Nederlandse akte 

Trouwen in dit land of gebied

Verklaring van huwelijksbevoegdheid - Ehefähigkeitszeugnis

Indien u Nederlander bent, in Duitsland woont en in Duitsland in het huwelijk wilt treden, dan vraagt de Duitse ambtenaar van de burgerlijke stand u om een zogenoemd Ehefähigkeitszeugnis (verklaring van huwelijks­bevoegdheid als bedoeld in artikel 49a van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek).

Waar haal ik een verklaring van huwelijksbevoegdheid?

U heeft in Nederland gewoond

Heeft u ooit in Nederland gewoond? Dan neemt u contact op met de Nederlandse gemeente waar u het laatst heeft gewoond. De gemeente geeft de verklaring van huwelijksbevoegdheid af.

U heeft nooit in Nederland gewoond

U kunt u de verklaring van huwelijks­bevoegdheid  aanvragen bij de ambassade. Stuur hiervoor een e-mail. We informeren u over de procedure.

Trouwen in Duitsland: keuze voor andere achternaam

Als u in Duitsland trouwt, kunt u kiezen voor het Nederlandse of Duitse naamrecht. Kiest u voor het Duitse naamrecht dan heeft de naamkeuze na het huwelijk gevolgen voor de naamvoering in uw Nederlandse paspoort of op uw Nederlandse ID-kaart. Dit is anders dan bij een huwelijk in Nederland, waar men altijd de eigen achternaam behoudt en optioneel de naam van de echtgenoot kan toevoegen als extra vermelding.

Trouwt u in Duitsland en kiest u voor het Nederlandse naamrecht? Dan verandert er niets. U behoudt uw eigen achternaam en kunt de naam van uw partner optioneel laten toevoegen bij het aanvragen van een nieuw reisdocument.

Trouwt u in Duitsland en kiest u voor het Duitse naamrecht? Dan zal de naamkeuze die u bij het huwelijk heeft gemaakt daarna in uw nieuwe paspoort of op uw nieuwe ID-kaart worden overgenomen. Dit betekent dat uw eigen achternaam mogelijk wegvalt en in de plaats daarvan de nieuwe naam komt te staan. Dit kan ook een dubbele naam zijn zoals in Nederland. Het Duitse naamrecht staat dit namelijk toe. Als u dat wilt, kies dan voor vermelding van Ehename-Begleitname. Hierbij voegt de persoon van wie de naam niet als gemeenschappelijke huwelijksnaam (Ehename) is gekozen, zijn of haar eigen achternaam toe aan de huwelijksnaam. Dit laatste wordt Begleitname genoemd, deze kan met een verbindingsstreepje voor of achter de Ehename worden geplaatst. Eventuele kinderen die binnen dit huwelijk worden geboren krijgen dan de Ehename, dus geen dubbele naam. De Ehename is de achternaam van één van de partners of de naam die door één van de partners op dat moment gevoerd wordt, niet zijnde de achternaam (dit kan bijvoorbeeld de naam van een vorige partner zijn).

U kunt in het Duitse naamrecht ook kiezen voor het niet vastleggen van een Ehename. In dat geval behouden beide partners hun eigen achternaam. Een keuze voor een Ehename kan slechts één keer gemaakt worden. Dat kan op de dag van het huwelijk, maar ook later nog. De Ehename is dan onherroepelijk vastgelegd.

Echter is het niet zo dat uw geboorteakte zodanig wordt aangepast dat u nooit meer uw geslachtsnaam kunt terugkrijgen. Wellicht zal er een aantekening in uw geboorteakte worden gemaakt, maar bij een scheiding of overlijden van de partner heeft u altijd de mogelijkheid uw geslachtsnaam terug te krijgen. U wordt wel dringend geadviseerd het huwelijk en de naamswijziging bij de gemeente Den Haag te laten registreren. De correcte geslachtsnaam zal dan door de gemeente worden verwerkt in uw geboorteakte indien die voorkomt in de registers van de burgerlijke stand in Nederland.

Bovenstaande is gebaseerd op het Burgerlijk Wetboek Boek 10, artikel 24 onder 1.

Let op! Gaat u later scheiden voor een rechtbank in Nederland of wordt uw huwelijk ontbonden door overlijden in Nederland, zal een naamswijziging – indien gewenst – via het Ministerie van Justitie en Veiligheid, Dienst Justis, (naamswijziging in de oorspronkelijke achternaam na ontbinding huwelijk) moeten worden aangevraagd, met alle voorwaarden en kosten van dien. Bij een latere ontbinding in Duitsland – of anderszins buiten Nederland – zal de naamswijziging wederom op grond van het Burgerlijk Wetboek Boek 10, artikel 24 worden erkend. De laatste mogelijkheid zal dus in de praktijk voor wat betreft de naamswijziging de voorkeur genieten, vanwege de beperktere administratieve en financiële consequenties.