Human resources in Shanghai

Werken met de juiste mensen is een belangrijke voorwaarde voor het succes van je startup, dat is niet anders in Shanghai. Maar recruitment en HR zijn hier anders dan in het Westen: de concurrentie om technisch opgeleid talent is groot, de salarissen zijn hoog, niemand heeft hier ooit van je bedrijf gehoord en Chinezen hebben vaak totaal andere verwachtingen van hun werkgever dan Nederlandse werknemers. Je kun hier dus het beste een heel nieuw personeelsbeleid opzetten.

Expats of lokale medewerkers

De verleiding is groot om meteen een aantal goede en ervaren werknemers naar China te sturen om hier het bedrijf op te bouwen. Daar zijn goede redenen voor, maar het is niet altijd de beste optie. De expatgemeenschap in Shanghai is de laatste jaren flink veranderd, omdat enerzijds de kosten van expats vaak hoog zijn (accommodatie, scholing kinderen, salarissen) en anderzijds de eisen voor een werkvergunning verzwaard zijn (er is zelfs een puntensysteem voor buitenlands talent). Er is een trend onder buitenlandse bedrijven om meer jonge expats (zonder kinderen en lagere salarissen) te sturen en meer goed opgeleid lokaal talent aan te nemen.

Als je buitenlandse werknemers naar China stuurt, bereid je dan goed voor. Als een aanvraag voor een werkvergunning namelijk wordt geweigerd, kan er geen nieuwe aanvraag gedaan worden. Neem contact op met het Visumcentrum van de Chinese ambassade in Den Haag voor de meest up-to-date informatie over het verkrijgen van een werkvergunning.

Hoe vind je lokaal talent

Het beeld is verouderd dat de salarissen in Shanghai laag zijn en dat de vijver met talent oneindig is. Omdat tegenwoordig zowel de meeste buitenlandse bedrijven als de grote Chinese techbedrijven zoals Huawei, Alibaba en Tencent op zoek zijn naar jonge (Engelssprekende) en technisch hoogopgeleide werknemers heeft deze doelgroep de werkgevers voor het uitkiezen. Grote Chinese bedrijven rekruteren daarom al intensief op de topuniversiteiten in en rond Shanghai – zoals Fudan University, Zhejiang University, Jiaotong University of Nanjing University.

Eigenlijk geldt deze trend niet alleen voor Shanghai, maar voor alle ontwikkelde Chinese steden: de strijd om talent is groot. Als onbekende Nederlandse startup moet je daar tegen opboksen. Maar als je het slim aanpakt, hoeft dit geen probleem te zijn. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de volgende zaken:

  • Geef werknemers iets wat ze bij de grote techreuzen niet kunnen krijgen. Bijvoorbeeld een duidelijk carrièrepad, een aandeel in het bedrijf of een winstpercentage.
  • Pas je personeelsbeleid aan de verwachtingen van de Chinese werknemer aan. Zorg bijvoorbeeld dat er een flinke groei in het salaris zit en geef jonge werknemers de kans om (business)reizen te maken.
  • Ga uit van je eigen unieke positie en kracht: Investeer in de ontwikkeling van je werknemers; of richt je op een andere doelgroep – bijvoorbeeld Westerlingen met Chinese roots of Chinezen die in het Westen werken of studeren.

In deze video legt Wouter Rinia van Brunel uit hoe je jezelf kunt branden als aantrekkelijke werkgever en hoe je een sollicitatiegesprek voert in China.

Werken met Chinezen

In vergelijking met het Nederlandse onderwijssysteem is het Chinese onderwijssysteem hiërarchisch en ligt de nadruk op kennis en kunde. Veel hoogopgeleide Chinezen zijn harde werkers en goed in technische vakken, maar minder mondig en initiatiefrijk dan hun Nederlandse collega’s. Dat heeft voor- en nadelen: het is makkelijker om besluiten te nemen en met precisie uit te (laten) voeren, maar je zult je opdrachten ook gedetailleerder uit moeten leggen.

Als je naar China komt, is het belangrijk om te beseffen dat de maatschappij en cultuur hier totaal anders zijn. In China spelen persoonlijke relaties ('guanxi'), beleefdheid en hiërarchie een veel grotere rol dan in Nederland. Om misverstanden te voorkomen, is het daarom belangrijk om je managementstijl aan te passen en een antenne te ontwikkelen voor de Chinese manier van omgang. Bijvoorbeeld, Chinese werknemers zullen niet snel persoonlijke zaken delen, waardoor je ineens verrast kunt worden door het ontslag of de ziekmelding van een personeelslid. Het is daarom belangrijk dat je een paar ‘bruggenbouwers’ in je team hebt die je kunnen helpen om met deze culturele dimensie om te gaan.

Een ander voorbeeld van de sociale verschillen met Nederland is het Chinese tijdsmanagement. Veel afspraken worden hier op het laatste moment gemaakt – soms een paar uur van tevoren. Hetzelfde geld voor projecten: veel gebeurt op het laatste moment. Het is daarom belangrijk om je flexibel op te stellen.

De Chinese taal

Voor Westerlingen is Chinees een erg moeilijke taal om te leren. Het duurt vaak jaren voordat je de taal goed onder de knie hebt. Hoewel het spreken van een aantal woordjes enorm op prijs wordt gesteld door lokale relaties, is aan te raden de taal alleen te leren als je echt een jarenlange persoonlijke commitment hebt. Gelukkig spreken veel jonge Shanghainezen tegenwoordig Engels en zijn er veel tolken in de stad. Er is zelfs een door de stad gesponsorde hotline voor hulp bij de taal (+86 21 962288). De taal hoeft dus geen obstakel te vormen om een bedrijf hier te beginnen.