Weblogs

‘Ik wil daar zijn’

Op sommige plekken was het al lastig werken en is dat door het coronavirus nóg ingewikkelder geworden. Zuid-Soedan is op dit moment afgesloten van de rest van de wereld, terwijl het daar juist erg van afhankelijk is. Ambassadeur Janet Alberda werkt noodgedwongen vanuit huis in Den Haag. Zij vertelt waarom het zo belangrijk is dat het werk van de ambassade door gaat.

Vrouw achter bureau en collega's kijken naar beeldscherm

‘Ik heb net anderhalf uur met mijn team in Zuid-Soedan gebeld. Na zo’n gesprek wil ik zo graag terug! Elke dag hebben we contact, individueel of als team. Om te sparren, maar ook om te horen hoe het gaat. De lokale medewerkers maken zich zorgen. Vooral over de economische gevolgen van de crisis. De Zuid-Soedanese economie is heel afhankelijk van zowel de olieprijs als ontwikkelingssamenwerking. Onze programma’s zijn bovendien erg op werkgelegenheid gericht en dragen op die manier direct bij aan economische vooruitgang.’

‘Iets meer dan een maand geleden zijn alle Nederlandse ambassademedewerkers teruggekeerd naar Nederland. Er is in Zuid-Soedan een totaal gebrek aan medische infrastructuur. Als er wat is, moeten we naar Kenia of Ethiopië vliegen en die verbindingen zijn stop gezet. Juba is een zogenaamde hardship-post. Dat betekent onder meer dat je een keer in de zoveel weken verplicht even moet bijkomen. Dat kan niet meer nu het land op slot zit.’

Vrouw achter houten tafel met foto's en lamp

Het werk gaat door

‘We wonen en werken daar deels in containers op een compound. Behalve Nederland zitten daar ook een paar andere ambassades. Nederland beheert de compound. Er is daar daarom nu nog een Nederlandse beveiligingscoördinator. Doordat hij er is kunnen zij door blijven werken. Ook kunnen onze lokale medewerkers zo door blijven werken. We hebben hen het advies gegeven thuis te werken, maar zij willen graag op de ambassade zijn. Thuis hebben ze geen internet.’

‘Het is heel erg belangrijk dat het ambassadewerk door gaat. Het is een enorm kwetsbaar land. Zuid-Soedan wordt overeind gehouden door de internationale gemeenschap. Meer dan helft van de inwoners is afhankelijk van voedselhulp. Recent kwam daar een sprinkhanenplaag bovenop. Ook VN-medewerkers moeten nu bij aankomst in een soort quarantaine en er vliegen minder VN-vliegtuigen naar andere gebieden in het land. Gelukkig mogen goederen op dit moment nog wel de grens over.’

Nog een crisis

‘Er wordt niet echt getest op corona, dus het is onbekend hoeveel echte besmettingen er zijn. Maar het virus heeft nu al invloed. De staat van de gezondheidszorg in Zuid-Soedan is abominabel. Zelfs als het aantal coronabesmettingen laag blijft, wordt het land getroffen door het sluiten van grenzen, door de lockdown, doordat scholen dicht zijn, door de avondklok. Het land is niet toegerust voor nog een crisis.’

‘Het land komt uit een lange periode van oorlog en burgeroorlog. Gelukkig werd er in 2018 een vredesakkoord gesloten. Sindsdien is de situatie wankel, maar redelijk stabiel. Maar het akkoord moet wel uitgevoerd worden. Dat is een heel lange weg. De aandacht moet op de lange termijn worden vastgehouden.’

2 fietsen en fietsmaterialen bij gebouwtje van plaatstaal en hout

Hoop en ambitie

‘Het is niet hopeloos. Je kunt als ambassade echt een verschil maken. Er zijn gebieden waar het beter gaat. Daar richten wij ons op. De jonge mensen daar willen aan het werk. Daar kunnen we mee helpen. Veel van wat we hier doen is gericht op zelfredzaamheid. Dat geeft hoop aan de bevolking. Het is echt fantastisch om te zien.’

Vrouw in kleurig gewaad tapt water uit ronde container

‘Sommige projecten komen nu stil te liggen, maar andere kunnen gelukkig worden aangepast. We werken bijvoorbeeld aan het verbeteren van de waterinfrastructuur. Dat wordt nu vanwege corona meer gericht op hygiëne. Een deel van ons geld is voor het verbeteren van gevangenissen. Dat blijft belangrijk, want die zijn heel kwetsbaar voor een uitbraak.’

‘Er zijn echt mogelijkheden om mensen perspectief te geven. Een kindsoldaat opende met onze steun een bakkerij, met 4 personen in dienst die ook kindsoldaat waren. Daar gaat mijn hart sneller van kloppen. Mensen hebben hier zo veel meegemaakt, maar ze zijn ook zo enorm weerbaar. De mensen hier willen zo graag vooruit!’

Bekijk de video op YouTube over het vrouwen-beschermingsteam, dat vrouwen leert hoe ze kunnen omgaan met gendergerelateerd geweld en mannen confronteert met hun gedrag.

Werken in tijden van corona

‘Ik zit al de hele week achter een laptop thuis. Dat ben ik niet gewend. Normaal ga ik veel op werkbezoek. Ik reis het land door op bezoek bij onze projecten, die grotendeels buiten de hoofdstad liggen. Maar ook als ik in Juba was gebleven had ik veel op de compound gezeten. Alleen essentiële reizen zijn toegestaan. Bijeenkomsten vinden niet plaats, of digitaal. Eerder voerde ik vanuit Juba al veel videogesprekken met het ministerie in Den Haag. Nu is dat andersom.’

Man en 2 kinderen in kano op kalme rivier

Een duwtje in de rug

‘Ik werk ergens het liefst op het moment dat je een land een duwtje in de rug kan geven. Zoals nu met het vredesakkoord in Zuid-Soedan. Dat heeft veel invloed op de regio. Duurzame vrede in Zuid-Soedan betekent een meer stabiele hoorn van Afrika. Er zijn heel veel vluchtelingen in buurlanden. Nederland wil daarom voorkomen dat dit land weer in conflict raakt. Daarom helpen we. Op afstand, maar ik hoop zeer dat we snel kunnen terugkeren!’

Janet Alberda is ambassadeur in Zuid-Soedan