Weblogs

‘We hebben heel concrete resultaten bereikt op thema’s die belangrijk zijn voor Nederland’

Afgelopen jaar mocht het Koninkrijk der Nederlanden als gekozen lid aanschuiven bij de VN-Veiligheidsraad, het hart van de geopolitiek. Nu het lidmaatschap er bijna opzit, blikt permanent vertegenwoordiger bij de VN in New York, Karel van Oosterom, terug.

‘De humanitaire baas van de VN, Mark Lowcock, kwam twee weken geleden voorafgaand aan het debat naar minister Blok toe in de Veiligheidsraad: ‘Mag ik u bedanken?’ Dankzij de door Nederland geïnitieerde resolutie Conflict en Hunger, die honger als oorlogswapen verbiedt, heeft hij al twee keer aan de bel kunnen trekken in de Veiligheidsraad. Eerst over Zuid-Soedan, daarna over Jemen. Deze resolutie als concreet middel om escalatie in conflict te voorkomen, is één van de meest zichtbare successen die we dit jaar hebben geboekt.’

Karel van Oosterom in VN-Raad

Permanent vertegenwoordiger Karel van Oosterom zit een bijeenkomst van de Veiligheidsraad voor in maart, de Nederlandse voorzitterschapsmaand

Prioriteiten

‘Zo hebben we op al onze vooraf vastgestelde prioriteiten – preventie, vredesmissies en gerechtigheid - concrete resultaten bereikt. Nog voor de start van ons lidmaatschap vroeg secretaris-generaal Guterres onze hulp bij de verbetering van vredesmissies. Het aantal in 2017 omgekomen blauwhelmen drukte zwaar op hem. Eenmaal lid zijn we daar meteen mee aan de slag gegaan. Met resultaat: Nederland speelde een belangrijke rol bij de lancering en het komen tot een akkoord voor de implementatie van een actieplan voor betere vredesoperaties. Op het thema rechtvaardigheid waren de sancties tegen Libische mensenhandelaren een hoogtepunt, na anderhalf jaar hard werken. Een rechtvaardiger en stabielere wereld is in het belang van iedereen, dus ook ons eigen.'

'En dan was er natuurlijk nog de reeks indrukwekkende bezoeken van onze ministers op en rond de voorzitterschapsmaand in maart: premier Rutte over peacekeeping, minister Blok met de foto van het Syrische meisje Noor, minister Kaag over Afghanistan tijdens een ‘almost all female’-debat, en uiteraard de premiers Rhuggenaath van Curaçao, Wever-Croes van Aruba en Romeo-Marlin van Sint Maarten. Eigenlijk was het een jaar vol bijzondere momenten, met alle drukte van dien. Persoonlijk hoogtepunt was dan ook toen ik na vijf maanden mijn zoon weer zag, die in Nederland werkt.’

Rode knop

‘Echt spannend en uitdagend was ons voorzitterschap van het Noord-Korea sanctiecomité. Een enorme verantwoordelijkheid. Eind 2017 werd gevreesd voor een nucleair conflict; de dreigementen over aanvallen en rode knoppen vlogen over en weer. Die spanning voelde je ook in de Raad, waar de gemoederen tussen de VS aan de ene kant, en Rusland en China aan de andere kant soms zo hoog opliepen, dat er ook op ons grote druk kwam te staan. Daar hebben we ons goed doorheen geslagen, terwijl we tegelijk ook stappen hebben kunnen zetten. Van het faciliteren van politieke topontmoetingen en zorgen voor betere uitvoering van sancties, tot het beperken van de humanitaire gevolgen voor Noord-Koreaanse burgers.’

Duobaan

‘Samenwerking was een sleutelwoord afgelopen jaar en gebeurde op alle denkbare niveaus. In en buiten de Raad; met Den Haag en de ambassades. De samenwerking met de andere landen binnen ons Koninkrijk was doeltreffend. Zo kon premier Rhuggenaath van Curaçao met veel gezag en impact praten over de gevolgen van klimaatverandering. Voor mij persoonlijk was de nauwe samenwerking met Lise (Gregoire-van Haaren, red.) erg bijzonder. Samen waren we dit jaar het Nederlandse gezicht van de Veiligheidsraad. Het was echt een duobaan.’

Karel van Oosterom met Lise en Hedda

Plaatsvervangend permanent vertegenwoordiger Lise Gregoire-van Haaren en politiek coördinator Hedda Samson in de Veiligheidsraad

Kerntaak

‘Uiteindelijk is Buitenlandse Zaken er om Nederland veiliger en welvarender, en de wereld rechtvaardiger te maken. En om op te komen voor de Nederlandse burgers in het buitenland. Dat zijn onze kerntaken. Ik ben ervan overtuigd dat we daar dit jaar een wezenlijke bijdrage aan hebben geleverd. Ik zie het ook nadrukkelijk als mijn taak om uit te leggen aan de Nederlandse belastingbetaler waarom deze resultaten, en ons lidmaatschap van de Veiligheidsraad, belangrijk zijn voor Nederland. Net zoals ik het ontzettend belangrijk vind om bij te dragen – hoe bescheiden dan ook - aan de politieke discussie over het belang van een proactief buitenlandbeleid.’

Ideeënrijkdom

‘Natuurlijk hebben we straks een andere rol. Maar dat betekent niet dat onze invloed stopt. We zijn druk bezig om ons ingezette pad, onze prioriteiten en initiatieven, te verankeren richting onze opvolgers België en Duitsland. Ik mag graag oud-topdiplomaat Boudewijn van Eennennaam aanhalen, die zei: ‘Foreign Policy is the battle of wits’. Ik ben enorm trots op de ideeënrijkdom die we hebben laten zien en de manier waarop we daarmee invloed hebben uitgeoefend. Net als de diplomatieke vaardigheden waarmee we hebben geopereerd. Daar gaan we de komende jaren, ook in een andere rol, gewoon mee door!’

Rasoptimist

‘Op dit moment zijn we vooral druk bezig met de directe toekomst: we zwaaien straks meer dan 30 werknemers uit, die zich het afgelopen jaar met ziel en zaligheid hebben ingezet. Die verdienen een mooi afscheid. Of ik zelf de Veiligheidsraad ga missen? Ik heb met volle teugen genoten, ben een rasoptimist. Maar tegelijkertijd kan ik heel goed datgene accepteren aan de realiteit wat niet te veranderen is. Dat is in dit geval een gouden combinatie.'

'Twitteren blijf ik zeker. Toen mij begin dit jaar werd gevraagd hoeveel volgers ik aan het eind van ons lidmaatschap verwachtte te hebben, mikte ik op 25.000. Nu dat is gelukt, ga ik in 2019 vol goede moed door naar de 30.000!’