Duitsland: Nationale Herdenking 4 mei

De jaarlijkse herdenking van alle burgers en militairen, die sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesmissies - in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld - zijn omgekomen vond dit jaar plaats op het terrein van de Nederlandse Ambassade te Berlijn. Dit jaar werd de krans gelegd in een stille kring zonder nabestaanden en publiek. De Nationale Herdenking staat in 2020 in het teken van 75 jaar Vrijheid.

Toespraak door de ambassadeur Wepke Kingma

Goedenavond ik ben Wepke Kingma, ambassadeur van Nederland in Duitsland.

Vandaag herdenken wij allen, burgers en militairen, die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn gevallen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in oorlogssituaties en bij vredesoperaties.

Voor het eerst leggen wij als ambassade geen krans op de executieplek van het voormalige concentratiekamp Sachsenhausen maar in Berlijn, bij de Nederlandse ambassade. Het Coronavirus zet het openbare en onze privélevens op vele manieren op zijn kop, zo ook deze 4 mei herdenking.

Welke les kunnen we daaruit trekken?

Ik denk een les is dat ons leven in welvaart en vrijheid, waaraan wij al decennia gewend zijn, niet vanzelfsprekend is. Een virus, een pandemie kan ons daarin al beperken. Laat staan dat een totalitair regime of een oorlog daar langdurig een streep door kan zetten. Ik denk bij alle inperkingen van onze bewegingsvrijheid in deze periode in het bijzonder aan Anne Frank en haar familie en al die andere onderduikers die veroordeeld waren tot een leven thuis zonder sociale contacten met de permanente angst ontdekt te worden.

Het is vandaag 75 jaar geleden dat er een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog met zijn miljoenen slachtoffers en ontelbare van ontheemden en getraumatiseerde overlevenden. Het zou mooi zijn als we konden zeggen dat dit eens maar nooit weer was. Maar dat is helaas niet zo. Sinds 1945 zijn er, tot op de dag van vandaag vele gewapende conflicten met enorme aantallen slachtoffers en van huis en haard verdreven burgers. Ook anno nu zien we niet alleen in Europa, een polarisatie in de samenleving, aanslagen op mensen met een andere geloofsovertuiging of levensopvatting of omdat ze eenvoudigweg uit een ander land komen; totalitaire tendenzen zijn helaas aan de orde van de dag.

Laten we de buitengewone herdenking van vandaag gebruiken om net als gebruikelijk de slachtoffers te eren. Het gaat er niet om waar we herdenken, maar dat we diegene herdenken die hun leven hebben gelaten voor een betere wereld. Laten we nu stilstaan bij wat hun strijd voor ons en onze inzet in de wereld van nu zou moeten betekenen.

Toespraak Ambassadeur Wepke Kingma
Toespraak Ambassadeur Wepke Kingma

Nationaal gedicht

Het gedicht “Vrijheid” van Eva Pronk (15) is het winnende gedicht van de jaarlijkse dichtwedstrijd “Dichter bij 4 Mei” en is gekozen uit ruim 250 inzendingen van jongeren tussen 14 en 19 jaar uit de provincie Zuid-Holland.

Vrijheid

de oude man
verstopte joden op zijn zolder,
drukte illegale kranten
en hielp Engelse piloten.
hij loog voor het leven.
hij loog voor de vrijheid.

de vrouw
in de kelder
liet wanneer de vliegtuigen overvlogen
bange mannen, vrouwen en kinderen
schuilen voor de bommen.
zij stond voor het leven.
zij stond voor de vrijheid.

de jongen
net achttien
opgeroepen
om te vechten aan het front
nam afscheid van zijn moeder
en zou haar nooit meer zien.
hij vocht voor zijn leven.
hij vocht voor de vrijheid.

deze helden.
gewone mensen zoals jij en ik.
kozen ervoor te vechten
voor de vrijheid.

als een van deze helden
hier niet voor had gekozen.
was mijn opa dan geboren?
had ik dan geleefd?

Kranslegging

Kranslegging door Zijner Majesteits Ambassadeur namens het Koninkrijk der Nederlanden.

Kranslegging ambassade Berlijn
Kranslegging ambassade Berlijn
Kranslegging ambassade Berlijn
Kranslegging ambassade Berlijn
Kranslegging ambassade Berlijn