‘We reden in Tripoli gelijk naar het ziekenhuis om te kijken hoe het met Ruben was’

‘Het belangrijkste dat we deden was er direct heen gaan, voor Ruben en alle nabestaanden.’ Op 13 mei 2010 gaat secretaris-generaal van Buitenlandse Zaken Ed Kronenburg namens de Nederlandse regering naar Tripoli. Een dag eerder verongelukte daar een vliegtuig met aan boord 71 Nederlanders. Alleen de toen negenjarige Ruben overleefde de crash. Ed herinnert het zich alsof het gisteren was.

‘Ik was die woensdagochtend in Oslo. Vlak voordat ik instapte voor de terugreis naar Nederland kreeg ik het bericht dat het ongeluk was gebeurd bij Tripoli. Terug in Nederland ben ik direct met een aantal mensen rond de tafel gaan zitten om te kijken wat we konden doen. Na contact met minister Verhagen en premier Balkenende kwamen we overeen dat ik met een team van Buitenlandse Zaken, het Landelijk Team Forensische Opsporing (LTFO), een arts en verpleegkundige én de oom en tante van Ruben naar Tripoli zou gaan. Helaas duurde het even voor het regeringstoestel beschikbaar was voor de vlucht. Omdat er ook nog een zandstorm door Tripoli raasde, konden we pas donderdag vertrekken.’

Secretaris-generaal Ed Kronenburg op de rampplek in Tripoli.

Toenmalig secretaris-generaal Ed Kronenburg op de rampplek nabij de luchthaven van Tripoli.

In Libië

‘Het was voor ons een beetje afwachten, maar we werden uiterst goed ontvangen door de Libiërs. 3 staatssecretarissen wachtten ons op; van Buitenlandse Zaken, Transport en Gezondheidszorg. We reden gelijk naar het ziekenhuis om te kijken hoe het met Ruben was. Dat maakte veel indruk op me. De directeur verzekerde me dat Ruben in goede handen was. Hij werd behandeld en verzorgd door de beste chirurg in het land. Zijn oom en tante zijn vanaf dat moment niet meer van zijn zijde geweken.’

Rampplek

‘Na het ziekenhuis reden we naar de rampplek zelf. Die vormde een trieste aanblik. De lichamen waren geborgen, maar alles lag er verder nog. We legden contact met de lokale autoriteiten en het LTFO-team kon vrijwel meteen aan de slag om samen met de Libiërs de slachtoffers te identificeren. Ook bezittingen die nog op de rampplek werden aangetroffen, moesten worden geborgen en gefotografeerd. Er moest een catalogus van worden gemaakt. Dat proces heeft uiteindelijk nog maanden geduurd. Maar het betekende veel voor de nabestaanden dat we ter plaatse waren en constant onze ervaringen en informatie met hen deelden.’

Communicatie

‘Communicatie was ook essentieel in de periode nadat we terug in Nederland waren. De pers en nabestaanden wilden weten hoe en waarom het vliegtuig was verongelukt. Zo’n onderzoek duurt helaas erg lang. In dit geval helemaal omdat Libië een jaar later volledig in rep en roer was door de opstand tegen het regime van Al-Qadhafi. Dat was behoorlijk frustrerend, maar het enige dat we konden doen was de Libiërs eraan blijven herinneren dat er een onderzoeksrapport moest komen.’

Ruben wordt gereedgemaakt voor zijn terugreis naar Nederland.

Ruben wordt gereedgemaakt voor zijn terugreis naar Nederland.

Nederland

‘In de periode nadat Ruben terug in Nederland was heb ik hem en zijn familie vaak opgezocht in het ziekenhuis. Ik wilde weten hoe het met hem ging, want door omstandigheden ontstond er toch een hechte vriendschap. Dat is tot nu toe altijd zo gebleven. Ik zie Ruben nog vrij regelmatig. En hij is zelfs nog op bezoek geweest toen ik als ambassadeur in Parijs en China werkte. Ook met de nabestaanden van de slachtoffers heb ik de afgelopen jaren nog regelmatig bijeenkomsten en herdenkingen bijgewoond.’

Huidige situatie ambassade

‘We hebben als ambassade deze datum altijd met rood omcirkeld’ zegt ambassadeur in Libië vanuit Nederland Lars Tummers. ‘Graag hadden we vandaag in Tripoli gezeten om op gepaste wijze stil te staan bij de tragedie. Corona en het oplaaiende conflict gooide echter roet in het eten. Maar herdenken doen we nu internationaal online met de hashtag #10yearstripoli. Hoe tragisch ook, Afriqiyah vlucht 771 heeft bijgedragen aan de verbondenheid tussen onze beide landen. De huidige Libische regering is zich zeer bewust van wat er zich 10 jaar geleden heeft afgespeeld en leeft mee met de nabestaanden.’ De Libische ambassade stuurde op 12 mei een Note Verbale via Buitenlandse Zaken aan Stichting Vliegramp Tripoli. Daarin betuigt Libië medeleven aan de slachtoffers.

Online herdenking

Stichting vliegramp Tripoli staat uiteraard vandaag stil bij de ramp, exact 10 jaar geleden. Tijdens een online bijeenkomst op Youtube kunnen mensen herinneringen, tekeningen en andere zaken delen. Ook op social media kunnen familie, vrienden, buurtgenoten en collega’s van de omgekomen Nederlanders een persoonlijke herinnering delen; met de hashtags #10jaartripoli en #10yearstripoli. Vanaf 18.00 uur kun je de online herdenking bekijken op stichtingvliegramptripoli.nl