NCTV: ‘Je kunt nationale veiligheid niet los zien van het buitenland’

Pieter-Jaap Aalbersberg is Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). De NCTV werkt ook veel samen met BZ.

‘Nationale veiligheid is niet te scheiden van internationale ontwikkelingen. Onlangs was ik in Indonesië. Ik was daar onder andere om te leren: Hoe gaat de grootste moslimdemocratie om met deradicalisering? Een van de belangrijkste taken van de NCTV is Nederland nu en in de toekomst weerbaar houden. Om aanslagen te voorkomen moet je bereid zijn te leren, je aan te passen.’

Pieter Jaap Aalbersberg

Blauw bloed is overal hetzelfde

‘Hiervoor werkte ik bij de politie, binnen de EU en bij Interpol. Ik werkte veel internationaal samen. Internationaal trekt Nederland al lang samen met andere landen op tegen georganiseerde misdaad. Criminelen houden zich niet aan grenzen. Dat hoef je een politieagent in New York of Rwanda niet uit te leggen. Blauw bloed is overal hetzelfde. Ook gaf ik een tijd leiding aan de politieliaisons op Nederlandse ambassades. Om goed te kunnen samenwerken moet je een land snappen. Je moet hun achtergrond en belangen kunnen zien. Eigenlijk ben je zelf ook een soort diplomaat.’

Veiligheid raakt ons allemaal

'De NCTV gaat over terrorisme, cyberveiligheid en de dreiging van statelijke actoren. Alle drie worden niet tegengehouden door grenzen. Nationale veiligheid is niet te scheiden van internationale ontwikkelingen. Daarom werkt de NCTV dagelijks samen met Buitenlandse Zaken. Maar ook met Defensie, Economische Zaken & Klimaat, Binnenlandse Zaken en andere ministeries. Met bijvoorbeeld Sociale Zaken werken we nauw samen rondom deradicalisering. Als coördinator is een van mijn taken focus van alle departementen op nationale veiligheid te houden.’

Onze ogen en oren

‘De Nederlandse ambassades zijn er ook voor de NCTV. Zij zijn onze ogen en oren in het buitenland. Toen er laatste plots twee Syriëgangers voor de ambassade in Turkije stonden was er direct contact met de post. Een van de meest intensieve periodes uit mijn carrière was op de ambassade in Oekraïne, vlak na het neerhalen van MH17.’

Tijdens MH17 waren er geen verschillen

‘Als politieman met internationale ervaring werd ik gevraagd om de repatriëringsmissie te leiden. Onze taak was om de lichamen en persoonlijke bezittingen zo snel mogelijk terug naar Nederland te brengen. Het belang van de nabestaande was een enorme motivatie en gaf veel focus. We werkten van 6 uur 's ochtends tot 2 uur 's nachts, volgens een strak schema. Bij MH17 kwamen nationale en internationale veiligheid heel duidelijk samen. Het was een nationale crisis, maar ook een geopolitieke. Op de ambassade werkten diplomaten samen met politie, defensie, diensten en NCTV. Het land stond op zijn kop en de ambassade was een heksenketel.’

Het zijn ook mijn ambassadeurs

‘Tijdens de ambassadeursconferentie praat ik de Nederlandse ambassadeurs bij over het meest recente dreigingsbeeld. Het zijn ook ambassadeurs van de NCTV. Ik vertel hen dat economische veiligheid en statelijke actoren belangrijker zijn geworden, maar ook dat de dreiging van terrorisme onverminderd blijft.’

‘De NCTV is tevens verantwoordelijk voor het stelsel Bewaken en Beveiligen in Nederland, waaronder bijvoorbeeld. ambassades en ambassadeurs in Nederland. Spanning door bevolkingsgroepen en internationale acties geven regelmatig ook direct reactie en spanning in Nederland. Bijvoorbeeld omdat er naar aanleiding van een gebeurtenis in Nederland wordt geprotesteerd bij een Nederlandse ambassade. Dat laat weer zien hoe nauw nationale en internationale veiligheid samenhangen.'

De NCTV publiceert drie maal per jaar een dreigingsbeeld. Daarnaast verschijnt er elke drie jaar een Nationale Veiligheidsstrategie. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een Geïntegreerde Buitenland- en Veiligheidsstrategie. Vanaf 2021 is dit een gemeenschappelijk product.