CEDIB Bolivia: "Toegang tot informatie is een mensenrecht"

Je kunt geen rechtszaak winnen zonder degelijk bewijsmateriaal. Al jaren strijdt onderzoeker Oscar Campanini van het Boliviaanse Centro de Documentación e Información (CEDIB) tegen milieuovertredingen en schendingen van de rechten van de inheemse bevolking van Bolivia. In een land waar kritische media onder druk staan, vormen de rapporten van het CEDIB het belangrijkste bewijsmateriaal om deze kwesties op de internationale agenda te zetten.

Beeld: CEDIB

Het resultaat van grondig onderzoek

‘De afgelopen jaren heeft de Boliviaanse overheid een groot deel van de informatie over mijnbouwprojecten achtergehouden, zodat er geen inzicht is in hoe ondernemingen wetgeving interpreteren of rechten verwerven’, aldus Campanini, een senior-onderzoeker bij CEDIB. Dit vormt een probleem voor mensen die hun land willen beschermen, of een zaak willen aanspannen tegen de overheid. Zo nu en dan verschijnen een klein aantal gegevens, feiten of een rapport in een krant. Door deze publicaties te documenteren, vormt het CEDIB een uitgangspunt voor onderzoek. Zo kunnen zij en andere ngo's zich in een onderwerp  verdiepen.

Met degelijk bewijsmateriaal krijg je dit op de agenda

Voor CEDIB zijn vrijheid van en toegang tot informatie mensenrechten. Tegelijkertijd zijn ook kwaliteitsnormen essentieel. ‘Het volstaat niet om alleen kritisch te zijn, aan kritiek moet grondig onderzoek vooraf gaan. Je moet over ondersteunend bewijsmateriaal beschikken’, zegt Campanini. ‘Alleen met degelijk bewijsmateriaal kunnen we deze zaken op de internationale agenda krijgen.

Kritisch zijn is lastig

Campanini kwam voor het eerst in contact met het CEDIB tijdens de hoogtijdagen van de “cocaleros”, toen inheemse boeren protesteerden tegen het gebruik van militair geweld door de regering en pleitten voor economische hervormingen. Hij legt uit: ‘De regering trad toen krachtig op tegen kritische organisaties die over nationale kwesties rapporteerden. Kritiek uiten was lastig. Men hield zich gedeisd over zaken als het ontginnen van natuurlijke hulpbronnen.’ Toch bleef het CEDIB kritisch. ‘Binnen het CEDIB waren mensen vrij om hun mening te uiten en kritiek te uiten. Het was lastig om die vrijheid te vinden binnen andere organisaties.’

Wat komt op de agenda

Een recent succesverhaal is de wijze waarop het CEDIB bewijsmateriaal heeft verzameld over ontbossing in Bolivia en de schending van de rechten van de inheemse bevolking. Samen met de Green Livelihoods Alliance, een alliantie van maatschappelijke organisaties, IUCN NL, en met steun van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, verdedigde het centrum dit bewijsmateriaal in de VN. In de universele periodieke beoordeling van de mensenrechtensituatie in de VN zijn ze erin geslaagd mensenrechtenschendingen in Bolivia op de internationale agenda te krijgen. Dit was het resultaat van het documenteren van milieuovertredingen en schendingen van mensenrechten gedurende een periode van twee jaar.

‘We leggen niet alleen informatie en gegevens vast, we hebben ook jarenlange ervaring met de communicatie ervan naar het publiek’, aldus Campanini. ‘We weten hoe we onze informatie onder de aandacht kunnen brengen en het publieke debat kunnen stimuleren. Door onze samenwerking met het maatschappelijk middenveld en regeringen kunnen we het debat slagkracht geven.