Zij zijn niet hun handicap

In het door crisis geteisterde Libië heeft vrijwel iedereen dagelijks te maken met psychische stress en dat geldt des te meer voor mensen met een handicap. Toch wordt het onderwerp, ondanks het enorme belang ervan, vaak verwaarloosd. Chiara Beguin vertelt over haar ervaringen bij Handicap International: ‘Iedereen verdient het naar zijn of haar mogelijkheden beste leven.'

Mohamed gaat weer naar school

‘Vorige maand bezochten we Mohamed, een intelligente jongen. Toch was hij al maanden niet meer naar school geweest. Mohamed was gestigmatiseerd door docenten en de andere kinderen. Hij was bang, alleen en zat thuis. Zijn te kleine rolstoel vormde een enorme belemmering in zijn leven.  Er was geen geld voor een nieuwe.  Er was niemand met wie hij kon praten. Hij was als het ware lichamelijk en geestelijk niet in staat om in beweging te komen.

Een team van Handicap International zorgde voor een nieuwe rolstoel. Een fysiotherapeut en een psychosociale hulpverlener gingen met hem, zijn familie en zijn docenten aan de slag. Ze konden uiting geven aan hoe moeilijk dit voor hen was en Mohamed kon zijn angsten uiten. Samen slaagden ze erin om zich te concentreren op zijn sterke punten en deze te benadrukken. Hij zag in dat hij meer was dan zijn handicap'. Voorzien van een nieuwe rolstoel en met nieuwe moed kon Mohamed weer naar school.

De zorg wordt verwaarloosd

Samen met het Libische ministerie van Sociale Zaken en andere (inter)nationale stakeholders richt Handicap International zich op mensen die als gehandicapt geregistreerd staan. Via social media, bijvoorbeeld een hotline, zoekt de organisatie contact met de lokale gemeenschappen. Vervolgens kunnen ze een huisbezoek plannen. Met fysiotherapie-oefeningen en kleine dagelijkse activiteiten bieden ze vaak essentiële gezondheidszorg aan mensen met een handicap. ‘Als deze dagelijkse zorg wordt verwaarloosd, vormt dit levenslang een belemmering. Zonder stretching, therapie of oefeningen verslechtert hun toestand steeds meer.’ Maar de zorg blijft niet beperkt tot het fysieke aspect.

Het effect is nog veel groter

‘In onze totaalaanpak beschouwen we de persoon als geheel. Een handicap heeft gevolgen voor zowel het fysieke als het geestelijke welzijn.’ Fysieke handicaps dragen nog steeds een sociaal stigma, waardoor mensen bang zijn om op stap te gaan, af te spreken met vrienden of naar school te gaan.  Ze raken geïsoleerd, ontwikkelen angsten of worden zelfs depressief. ‘De handicap belemmert hen op vele manieren om het leven te leiden dat zijzelf voor ogen hebben.’

Het effect is nog veel groter: de familie, de mantelzorgers maken allemaal deel uit van het genezingsproces van Handicap International. ‘Het gezin en de gemeenschap hebben ook hulp en steun nodig om de situatie het hoofd te bieden.’ Geestelijke en psychosociale steun is net zo belangrijk als fysieke steun. ‘Met overleg en psychologische steun willen we hen leren dat zij niet hun handicap zijn.'

Deze maand was Nederland gastheer van de Internationale Conferentie over Geestelijke Gezondheidszorg en Psychosociale Steun (MHPSS) in Crisissituaties.  Handicap International - een organisatie die mensen met een handicap helpt door middel van fysieke en psychosociale steun - ondersteunt het MHPSS-initiatief.