Blog 10 van Ambassadeur Kees Rade

Beste landgenoten,

Aan de vooravond van mijn vertrek naar het snikhete Nederland (van de regen in de drup…) een korte zomerblog, zoals in mijn vorige blog aangekondigd. Kort, omdat je aan de hoeveelheid mails, bezoekers en vergaderingen kunt merken dat het vakantieseizoen is aangebroken. Maar dat betekent niet dat er helemaal niets gebeurt, integendeel.

Allereerst uiteraard de ontwikkelingen op het politieke vlak in Thailand. Op dit moment zitten we midden in een proces, dat een beetje doet denken aan onze Prinsjesdag, een positieve ontwikkeling. Nu de nieuwe ploeg van PM Prayut bekend is, waarbij het woord “nieuw” overigens betrekkelijk is, richt de aandacht zich op de verklaring die deze regering aan het parlement zal voorleggen, en op het debat dat daarover gehouden zal worden. Met alle kanttekeningen die geplaatst kunnen worden bij het verkiezingsproces en de behandeling die bijvoorbeeld Future Forward ten deel is gevallen, is het goed te zien dat de oppositie ruim 13 uur spreektijd zal krijgen om de regeringsverklaring te becommentariëren. Een nieuw, en verfrissend beeld voor Thailand. Er zijn veel argumenten aan te dragen om het Thaise democratische glas half leeg of half vol te noemen, en juist om die reden heeft de EU besloten tot een “balanced re-engagement”. We doen zaken, we voeren bilateraal overleg, maar we sluiten onze ogen niet voor de tekortkomingen van het democratische proces. Deze houding wordt overigens niet altijd begrepen door onze Thaise counterparts, die vaak verwijzen naar Vietnam, een land met aanzienlijk minder democratische ruimte dan Thailand maar waar de EU wel net een vergaand vrijhandelsverdrag mee heeft getekend. Soortgelijke geluiden krijgen we ook uit Cambodja te horen, waar de EU aan het overwegen is om handelsvoordelen in te trekken wegens het verbieden van de belangrijkste oppositiepartij. Het antwoord uit Brussel (en Den Haag): het gaat niet zozeer om de situatie op een gegeven moment, maar meer om de ontwikkeling, om de vraag of het democratische proces de positieve of negatieve kant opgaat.

Verder had ik de afgelopen weken twee bijzondere bezoeken, allebei gerelateerd aan een geruchtmakende episode in de geschiedenis van Zuidoost-Azië. Allereerst kregen we begin juli een forse delegatie langs van vertegenwoordigers van de BBC en Netflix. Zij wilden onze compound bezoeken om een idee te krijgen van de omstandigheden, waaronder in 1975 een jonge Nederlandse diplomaat op de ambassade had gewerkt. Deze diplomaat, Herman Knippenberg, had namelijk een belangrijke rol gespeeld bij de aanhouding van Charles Sobraj, een van de meest beruchte massamoordenaars van de moderne geschiedenis. Sobraj wordt verdacht van het vermoorden van zeker 12, en misschien zelfs 24 jonge westerse toeristen die door Zuidoost-Azië reisden. Hij heeft in diverse landen in de gevangenis gezeten, is ook een paar keer ontsnapt, en zit op dit moment vast in Nepal.
Het levensverhaal van deze Sobraj is dermate intrigerend, dat BBC en Netflix besloten hebben er een documentaireserie over te maken. Ze zijn al sinds 2014 bezig met het verzamelen van materiaal en het interviewen van de belangrijkste actoren. Ze overwegen op het moment niet om in onze compound te filmen, maar vonden het wel nuttig om de sfeer te proeven.
Van hen vernam ik dat Herman Knippenberg zelf, die tegenwoordig in Nieuw-Zeeland woont, op dat moment ook in Bangkok was. Uiteraard heb ik hem meteen uitgenodigd, en op 23 juli hebben we uitgebreid over deze bijzondere periode gesproken. Het was uitermate boeiend om uit de eerste hand te vernemen hoe het dankzij zijn intensieve speurwerk en vasthoudendheid mogelijk is geweest om Sobraj te verbinden aan een aantal moorden, waarbij hij niet altijd werd aangemoedigd door zijn superieuren en ook van de kant van de Thaise politie weinig medewerking kreeg, om het maar zacht uit te drukken. Ik ben erg benieuwd naar de documentaire zelf!

Ter afsluiting nog een onderwerp dat velen bezighoudt, en waar de NVT Bangkok onze aandacht voor heeft gevraagd: het beruchte TM.30 formulier. Een paar weken geleden meldde mijn Franse collega tijdens een EU-overleg dat hij uit de Franse gemeenschap in Thailand geluiden had opgevangen, dat de verplichting om buitenlandse gasten te registreren sinds kort actief werd gecontroleerd. Geen van de andere collega’s had soortgelijke geluiden gehoord. Sindsdien hebben wij echter van diverse zijden ook signalen gekregen, dat de situatie in ieder geval ondoorzichtig is. Het online aanmelden van gasten blijkt ook niet erg makkelijk te gaan, al is het maar omdat veel informatie niet in het Engels beschikbaar is. Een zorgelijke situatie, die we allereerst in EU-verband aan de orde zullen stellen, en vervolgens met onze counterparts bij het ministerie van Buitenlandse Zaken zullen opnemen. We houden u op de hoogte!

Overigens zijn we van plan om in de tweede helft van het jaar een aantal plaatsen in Thailand af te reizen om de Nederlandse gemeenschap aldaar weer te ontmoeten. Dan kunnen we o.a. ook naar uw ervaringen met het TM.30 formulier luisteren, en consulaire dienstverlening verlenen. Mochten er speciale events zijn rond de Nederlandse gemeenschap in Phuket, Hua Hin, Pattaya of Chiang Mai, zo mogelijk in NVT verband, dan horen we dat graag zodat we daar bij de planning rekening mee kunnen houden. 

Vriendelijke groeten,

Kees Rade