Vrijwilligerswerk in het buitenland? Voorkom nare verrassingen

Wil je vrijwilligerswerk gaan doen in een ontwikkelingsland? Laat je niet verrassen en bereid je goed voor. Vooral vrijwilligerswerk in weeshuizen is populair, maar heeft soms onbedoeld negatieve gevolgen.

Drie jonge vrouwen in Bangladesh

Het komt regelmatig voor: Nederlanders die zich inzetten voor een particulier ontwikkelingsproject. Of Nederlandse jongeren die in het buitenland een stage of vrijwilligerswerk doen. Bekende bestemmingen zijn Cambodja, India, Filippijnen, Nepal, Kenia, Suriname, Uganda, Zambia en Zuid-Afrika.

Armoede

De meeste kinderen in weeshuizen zijn geen wees, maar worden opgevangen omdat ouders vanwege armoede geen zorg kunnen geven. Dat vraagt om kleinschalige opvang met professionele begeleiding, pleegzorg of gezinsopvang. De bestaande kindertehuizen kunnen dit doorgaans niet bieden. Kortstondige inzet van vrijwilligers zonder opleiding en ervaring zorgt bij (kwetsbare) kinderen vaak voor hechtings- en andere emotionele problemen.

Weeshuistoerisme

Dankzij de populariteit van ‘vrijwilligers- of weeshuistoerisme’ komen er steeds meer kinder- en weeshuizen bij. Niet omdat er meer wezen zijn, maar omdat er een verdienmodel achter zit. Kinderen worden ingezet om vrijwilligers te werven of toeristen te trekken die geld doneren en cadeautjes kopen. Ook op andere terreinen komen commercieel opgezette vrijwilligersprojecten voor. Door deze te steunen, bestaat de kans dat vrijwilligers onbedoeld helpen misstanden of ongewenste situaties in stand te houden.

Voorkom teleurstelling: bereid je voor

Je inzetten als vrijwilliger verbreedt je blik en draagt iets bij aan een betere, duurzame wereld. Maar het is wel zaak je eerst goed te verdiepen.

  • Een goed startpunt voor tips over vrijwilligerswerk met kinderen is de website vrijwilligerswerk.nl van het kennisinstituut Movisie. Lees vooral het dossier over ‘Voluntoerisme’.
  • Stichting Volunteer­​Correct zet zich in voor verantwoord internationaal vrijwilligerswerk, heeft een transparantie-index en verzorgt workshops.
  • Op de website van het Better Care Network Nederland (BCNN) vind je tips over vrijwilligerswerk met kinderen. Dit netwerk van Nederlandse ontwikkelings- en kinderrechtenorganisaties zet zich in voor het welzijn van kinderen zonder adequate zorg in ontwikkelingslanden.

Reisadvies

Ook is het goed het reisadvies van Buitenlandse Zaken in de gaten te houden, een goede reisverzekering af te sluiten en je te houden aan de regels en wetten van het land.