Staatsbezoek aan Litouwen

Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander en Hare Majesteit Koningin Máxima brengen op woensdagavond 13 juni en op vrijdag 15 juni 2018  op uitnodiging van president Dalia Grybauskaitė een staatsbezoek aan de Republiek Litouwen. Zij worden bij hun bezoek vergezeld door minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander en Hare Majesteit Koningin Máxima, maart 2018

Het staatsbezoek aan Litouwen wordt voorafgegaan door de staatsbezoeken aan de Republiek Letland (11 en 12 juni) en de Republiek Estland (12 en 13 juni). 
 
De drie bezoeken staan in het teken van de lang gedeelde historische en de nauwe bilaterale banden van Nederland met Letland, Estland en Litouwen. De historische relatie met de drie landen gaat terug tot de veertiende eeuw, met de meest intensieve handelsrelaties in de Gouden Eeuw. De huidige relatie kenmerkt zich door een sterk partnerschap voor vrede, veiligheid en welvaart, met name in de Europese Unie en de NAVO.
 
Parallel aan de staatsbezoeken vinden afzonderlijk economische programma’s plaats om het bestaande potentieel voor economische samenwerking te vergroten. In Litouwen staat de onderlinge samenwerking op het gebied van energie centraal. Minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking woont het parallelle economische programma over energie bij. Daarnaast is aandacht voor de militaire samenwerking in NAVO-verband.
 
De staatsbezoeken vinden plaats in het jaar waarin Letland en Estland honderd jaar onafhankelijkheid vieren en Litouwen honderd jaar herwonnen onafhankelijkheid. Tijdens de drie staatsbezoeken wordt stilgestaan bij de viering van deze onafhankelijkheid en het belang ervan voor de drie landen. Op donderdag 14 juni herdenken de drie landen de eerste Sovjet-massadeportaties van Estse, Letse en Litouwse burgers naar Siberië in 1941. Het staatsbezoek aan Litouwen wordt om die reden op vrijdag 15 juni voortgezet.
 
Woensdag 13 juni
Het staatsbezoek aan Litouwen begint met een welkomstceremonie op het presidentieel paleis. Daarna hebben Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima een gesprek met president Dalia Grybauskaitė. ’s Avonds vindt op uitnodiging van de president van Litouwen een staatsdiner plaats.
 
Vrijdag 15 juni
De tweede dag van het staatsbezoek begint met een kranslegging op de Antakalnis begraafplaats, ter nagedachtenis aan de slachtoffers die vielen in de Onafhankelijkheidsstrijd. Vervolgens is het Koninklijk Paar aanwezig bij de opening van het ‘Bilateral Forum on Sustainable Energy’ op het Vilnius Tech Park. Tijdens dit forum delen Nederlandse en Litouwse bedrijven en overheden hun kennis op het gebied van LNG, biomassa, windenergie en energie startups en onderzoeken zij samenwerkingsmogelijkheden. Minister Kaag en de Litouwse minister Žygimantas Vaičiūnas van Energie houden beiden een toespraak.
 
Aansluitend heeft het Koninklijk Paar gesprekken met de voorzitter van het Parlement, Viktoras Pranckietis, en met minister-president Saulius Skvernelis.
 
Na een ontvangst voor de Nederlandse gemeenschap vertrekt het Koninklijk Paar naar Kaunas. Samen met president Grybauskaitė wonen zij de onthulling bij van het lichtmonument ter nagedachtenis aan de Nederlandse oud-diplomaat Jan Zwartendijk die daar in de zomer van 1940 duizenden Joden hielp te vluchten. Het Koninklijk Paar spreekt na de onthulling met enkele nabestaanden en met de (klein)kinderen van Jan Zwartendijk. Het lichtmonument is ontworpen door de Nederlandse kunstenares Giny Vos.
 
Het staatsbezoek eindigt in Rukla, waar het Koninklijk Paar samen met president Grybauskaitė een bezoek brengt aan de Enhanced Forward Presence (eFP) Battle Group van de NAVO. Met hun bijdragen aan de NAVO-troepenmacht onder leiding van Duitsland tonen lidstaten hun onderlinge solidariteit met het bondgenootschap en de collectieve verdedigingstaak. Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima ontmoeten de 270 Nederlandse militairen die sinds maart 2017 deel uitmaken van deze troepenmacht en spreken met enkele van hen over hun werkzaamheden.